- Linux Nedir?
- Linux nasıl başladı?
- Nasıl gelişti?
Bunların hepsini ilk bölümümüz olan Linux'ün Temelleri bölümünde ele alacağız.
Linux (okunuşu – linüks) tüm platformlarda kullanılabilen 32-bit işletim sistemidir (OS). İlk başlarda sadece Intel x86 platformu için geliştirilen Linux şimdilerde neredeyse tüm sistemlerde çalışabilmektedir. Intel, Mac, Sparc, Alpha, gömülü cihazlar ve diğerleri Linux için çalışma mekanı olmuştur. Linux, tabanda kendisine UNIX işletim sistemini baz alır. Kararlı, güçlü ve genişletilebilirdir. Şu anda sıkça kullandığımız kişisel bilgisayarlar, iş istasyonları ve serverlarda dünya genelinde sıkça kullanılmaktadır.
Nasıl bugüne geldi ve belki en önemlisi de günümüzdeki bu gücü ve başarısı neye dayanıyor?
Linux diğer işletim sistemlerinden daha güçlü, kararlı ve tamamen ücretsizdir. Linux, UNIX'e ücretsiz alternatif olması için geliştirilmeye başlanmıştı ancak günümüzün en rekabetçi ve hızlı gelişen işletim sistemi haline geldi.
Dünya üzerindeki büyük şirketlerin ve ülke hükümetlerinin desteklemesi ile gelişen Linux, gerek kişisel kullanımda gerekse de gelişmiş çözümlerde sıkça karşımıza çıkmaktadır.
Linux günümüzde Microsoft Windows işletim sisteminin en güçlü rakibidir.
Merkez UNIX
UNIX, 1968 yılında Ken Thompson ve Denis Ritchie tarafından çok kullanıcılı ve çok görevli bir işletim sistemi tasarlaması ile ortaya çıktı. MULTICS projesi olarakda bilinen bu proje 1973 yılında C dili kullanılarak yeniden yazıldı. Değişik donanımlara da taşınaiblir olması özelliği ile öne çıkan bu projeye daha sonraları TCP/IP ağ bağlantısı protokolü eklendi. 80lerin sonu 90ların başlarında güçlü UNIX üniversite bilgisayarlarında sıkca kullanılmaktaydı.
Linux'ü Kim Başlattı?
Linus Torvalds Helsinki Üniversitesinde öğrenciyken Linux projesini başlattı. UNIX benzeri bir işletim sistemi yapmak için çalışyordu. Torvalds 1991 yılında UNIX uygulamalarını çalıştırabilen bir Linux çekirdeği geliştirdi. Bu ilk çekirdek Intel platformu içindi ve bunu Internette anlattı ve paylaştı. Bu çekirdek bir işletim sisteminin en temel haliydi ve UNIX gibi çalışıyordu ancak herhangi bir UNIX kodu kullanmamaktaydı. Bir işletim sistemi çekirdeği donanım ile sistemin arasındaki temel soyutlama katmanıdır. Bu sebeple yalın bir çekirdek ancak programcıların işine yarayabilir. Tabana ve kitlelere ulaşamaz. Bu sebepten dolayı Torvalds'ın ilk çekirdek sürümü internette büyük yankı uyandırdı ama sadece programcılar arasında. Bundan dolayı büyük bir akım başladı ve büyük firmaların kullandığı UNIX sistemlerdeki en sık kullanılan uygulamalar Linux projesine aktarıldı. Pencere yöneticisi, internet uygulamaları, yazılım geliştirme araçları ve diğer tüm araçlar gün ve gün bu yeni çekirdekte çalışacak halde tüm dünya programcılarının katkılarıyla yazıldı. Artık dünyanın yepyeni bir süper gücü vardı.