Duygu Sagiri Insanlar – Aleksitimi Nedir?

8
525
Biz onlari kati, duygusuz olarak nitelendiriyoruz ama onlar… Onlar sadece “duygu sagiri insanlar”

 

Bazen yönetici, bazen sevgili, ebeveyn, bazen de arkadas olarak çikarlar karsimiza. Uzunca bir süre, “Neden bu kadar kati, soguk? Sanki yikilmaz duvarlari var?” diye düsündürürler insanlari. Onlarla iletisim kurma çabalari, çogunlukla bosa gider; çünkü ortada, duygularini tanimlamakta ve anlatmakta, baskalarinin duygularini da anlamakta zorlanan biri, yani aleksitimik bir kisilik vardir…

Onlarin kisilik yapilarinin aleksitimik oldugu, 30 yil önce kesfedildi. Kavram, 1970lerin basinda Nemiah ve Sifeneos tarafindan tanitildi ve o günden bu yana 700den fazla bilimsel makaleye konu oldu. Aleksitimi kavraminin Türkçe karsiligi ise duygu sagirligi olarak adlandiriliyor.

 

Aleksitimikler Nasil Anlasiliyor?

“Kuru insanlar olarak gözlüyoruz” onlari… “Daha çok robotik, kuru, etrafina sicaklik vermeyen insanlar” olarak tanimlayabiliriz onlari. Anlamak ve anlatmak zorluklari oldugu için en büyük zararlari yine kendilerine oluyor. Öncelikle bedensel rahatsizliklara daha sik yakalaniyorlar, çünkü ifade edilmeyen duygular bir sekilde vücutta kendilerine çikis kanali bulurlar. Bedensellestirme dedigimiz durum, ruhsal çatismalarin bedensel hadiselerle disari verilmesidir.

Bu tür insanlar daha fazla bedensellestirme gösterir, çünkü duygulari oradadir ama onlar tarif edemedikleri için ya bas agrisi, ya karin agrisi olarak kendilerini gösterirler. Aleksitimi, bir kisilik özelligi yani bir psikiyatrik rahatsizlik degil. Bunun sosyo-kültürel etkenlerle de iliskisi oldugu gözlenmis.  
 
“Garip bir durum hakkaten” diyor Eksi Sözlükten bir arkadas ve ekliyor “Bundan mustarip insanlardan bir tanesini tanimis olarak diyebilirim ki bu insanlar çok siradan, hani genelde çikarlarimiza ters düstügü için öküz dedigimiz tiplerin bile kolayca kavrayabilecegi duygulari zamanla gözlem aliskanligi sonucu ögrenir ama derinine dalamazlar, tabi ki bunda olayi daha önceden de görmüs ama yine ve yine empati kuramamis olmalarinin büyük etkisi vardir. Insanlarin geneli aleksitimik olmadigindan duygulari hem baskalarinda görür hem de yasarlar, böylece herhangi bir duygulanmanin sebebini, etkilerini, sonuçlarini görebilirler; aleksitimikler duygulari ögrenmede güçlük çektiklerinden (ve evet, büyük bir travma-travmalar yasamislardir) bu süreci anlamlandiramazlar. Bazen acaba isine mi gelmiyor da böyle yapiyor, duygularinizi-duygulari anlamiyormus gibi davraniyor diye düsünmemek elde degildir ama malesef isine gelmeme meselesi degildir, hiç isi olmama meselesidir, isi olmaz duygularla. Çok sinirlendirebilirler, krizler geçirtebilirler karsilarindakilere, normaldir yani dünyanin en basit sinirlenme-üzülme sebeplerini bilip de aradaki baglantiyi kuramamalari, milyon kez deneyebilirsiniz açiklamayi, paylasmayi ama üzerlerine gitmemek gerekir, duygulari anlatma çabalari falan genelde sonuçsuz kalir ve olay dahilindeki herkesi yipratir.

Kisaca “duygulari var da belli etmiyorlar” söylemine çok fazla katilamayacagim, ha zamaninda travma esnasinda yitirdikleri çok önemli sinirsel özellikleri geri kazandirabiliriz diyorsaniz yüksek yüksek egitiminize kuvvet diyorum. umarim daha iyi olurlar.”

 
Kaynakça:
Tempo Dergisi ve Eksi Sözlük
 

8 YORUMLAR

  1. bayiliyorum bu bilgilendirme ve arastirma yazilarina. =) tesekkürler =) Hem Renklidergi için de tam bir "Türkçe Kaynak" düsturunu destekliyor bu tarz yazilar.

    Baksaniza Google da "Aleksitimi nedir" diye aradiginizda hemen 5. site olarak çikiyor =)

    Viva Renklidergi!
    Viva arastirma yazilari =)

  2. Aleksitiminin 3 Boyutu

    1. Duygulari tanimaktaAleksitimi-Duygu Sagirligibelirlemekte ve onlari somatik-bedensel duyulardan ayirmakta güçlük çekmekAleksitimi-Duygu Sagirligi

    2. Duygulari disa vurmakta güçlük içinde olmakAleksitimi-Duygu Sagirligi

    3. Somut düsünmede güçlük çekmek.

    Aleksitimi Ölçülebilir miAleksitimi-Duygu Sagirligi

    Hatta bu körlügü saptamak için tip bilimi bir test bile gelistirmis. 20 soruluk ölçekten olusan bu testin Türkiye’de geçerlilik çalismasini da Yrd. Doç. Dr. Kemal Sayar ve arkadaslari yapmis ve kavrami degisik gruplar üzerinde arastirmislar.Bu sorular aslinda günlük yasamda hemen hemen her gün sikça karsilastigimiz yasanti durumlarini sorguluyor. Arastirmalar aleksitimininAleksitimi-Duygu Sagirligi duygular için söz yoklugu anlamina geldigini ve bu kisilerin duygularini tanimaktaAleksitimi-Duygu Sagirligi tanimlamaktaAleksitimi-Duygu Sagirligi anlatmakta zorluk yasadigina dikkat çekiyor. Böyle bir testin varligi bize bu rahatsizligin dünyada yaygin oldugunun haberini de vermekte. Finlandiya’da da gerçeklestirilen psikolojik testler sonucunda 1200 katilimcinin %13’ünün duygu körü oldugu ortaya çikmis. Bu oran kadinlarda %10 iken erkeklerde %17 civarinda bulunmus.
    Toronto Aleksitimi Ölçegi – Sorulardan Örnekler…
    o Ne hissettigimi çogu kez tam olarak bilemem
    o Duygularim için uygun kelimeler bulmak benim için zordur
    o Keyfim kaçtiginda üzgün mü Aleksitimi-Duygu Sagirligi korkmus mu yoksa kizgin mi oldugumu bilemem
    o Insanlarla duygularindan çok günlük ugraslari hakkinda konusmayi yeglerim
    o Neden öyle sonuçlandigini anlamaya çalismaksizinAleksitimi-Duygu Sagirligi islerini oluruna birakmayi yeglerim.
    o Insanlar hakkinda ne hissettigimi tarif etmek bana zor geliyor
    o Film veya oyunlarda gizli anlamlar aramak onlardan alinacak hazzi azaltir
    Modern Duygu Teorisi
    Beyin arastirmacisi Damassio sayesinde popüler hale gelen modern duygu teorisine göre duygularAleksitimi-Duygu Sagirligi beynin kendi bedenini algiladigi bir duyu organina benziyor. Yapilan arastirmalar gösteriyor ki büyüme çaglarinda ebeveynlerinden ilgiAleksitimi-Duygu Sagirligi sevgi görmemis çocuklarda beynin duygulari isleyen bölümü az gelisebiliyor sonuç olarak ileriki yaslarda bu bireyler aleksitimik olabiliyor. Dünyanin ortasina birakilmis bir nesne gibi duyarsiz duygusuz kalabiliyorlar.

Serkan Aygören için bir cevap yazın İptal

Please enter your comment!
Please enter your name here