Özgürlesmek Ve Özgürlestirmek Için: “Deniz… Deniz…”

1
167

Akarsu olusumunda yeraltinda toplanan sularin bir kaynaktan yeryüzüne ulasmasi gerekir. Ya da yagmur yüklü bulutlardan damla damla yere inen suyun, toplasip önce derecikler, sonra nehirlere oradan da denize varan bir serüvenden geçmesi.

Bu serüvende süre kisa olursa sel felaketine dönüsür. Etrafini yikar geçer gider. Üzücüdür. Ama yavas yavas topragin kabul edecegi kadar dengeli olursa da verimlilige neden olur.

Her akarsu sonunda denize ulasir saniyorum. Denizler okyanuslari olusturur. Yeryüzünün çok büyük bir kismi sularla kaplidir.

Dilimizde bir olayi sindire sindire, yavas yavas olusumunu anlatmak için “damla damla” kavrami kullanilir. Genellikle gerçek anlamindan az çok siyrilarak ilgi çekici anlam tasir bu. Anlatima güzellik, çekicilik, canlilik katar. Mecaz anlamli, gerçek anlamli, mastarla bitenleri de vardir.

1976 yilindan bu yana tanidigim Orhan Kazbek’in  “DENIZ…DENIZ…” adli oyunlarini içeren eseri içinde ayni kelimeleri kullanmak gerekir.

Lise yillarindaki tiyatro çalismalari sonunda IBST Tepebasi Deneme Sahnesinde baslayan, Merhaba Gösteri Toplulugu ve Kadiköy Sanat Toplulugu ile süren tiyatro sevdasi Orhan KAZBEK’te üretici- emekçi- isçi- ilerici- demokrat-aydin- devrimci kisiligi ile birlesince “ DENIZ… DENIZ…” adli ürün ortaya çikti.

Tiyatronun öncelikle seyirci ile varolusu, seyircisiz tiyatronun olamayacagi gerçegi, akarsuyun kaynagi veya yagmur yüklü bulutlarin tasidigi damlalar gibi “ DENIZ… DENIZ…” i olusturuyor.

Isçi sinifinin örgütlenme sorunlarini, kent-çevre-insan sorunlarini, savas ve yasam iliskilerini, baski ve korkunun toplumlarda yarattigi kirilmalar, ezilmeler “ DENIZ… DENIZ…” de Orhan KAZBEK’in oyunlari içinde en önemli konular.

12 adet oyunun yer aldigi “ DENIZ… DENIZ…” adli 236 sayfalik kitapta 3 sokak tiyatrosu metni, 7 kapali salon oyunu ve 2 de çocuk oyunu var.

Sabahattin ALI’nin “ Kurt ile Kuzu Masali” adli öyküsünü oyunlastirip ilk yönetmenlige 1980 öncesinde baslayan yazar, 1986 yilindan itibaren pek çok dernek, kültür sanat merkezi, memur ve isçi sendikalarinda Genel Sanat Yönetmeni olarak görev aldi. Yüzünü ve yönünü emek ve emekçiden yana çevirmis her kurum ve kurulusta, amatör tiyatro toplulugu ile düsünsel ve eylemsel enerjisini paylasmayi sürdüren Orhan KAZBEK’in “DENIZ…DENIZ…” adli oyunlarinin yer aldigi kitapta ana ilke; “elestirilerin ne kendi sonuçlarindan, ne de var olan güçlerle düsecegi çeliskiden korkmamak” olarak özetlenir. Ödünsüz, çagdas, gelecek tüm zamanlarda geçerli bir plan çerçevesinde yazilmis 12 adet oyun. “ Rotatif ve Bir Gazetenin Öyküsü”, “Hizmet Ayaginizda”,”Gardo Fren”, “Cevherden Çelige”, “ Deniz…Deniz…”, “Havadan Sudan Bir Oyun”, “Piknik”, “Muhbir”, “Savas Dedikleri”, “Bozkirda”, “ Ormanda Yasam”,” Bizim Diyar” basliklarini tasiyan oyunlarda gise sorunu ile kiskaç altina alinan günümüz topluluklari ile bunlarin öznel yargilarinin tam tersi, seyirci seçimini yapan, oyunlarini- oyuncularini ve sahne tasarimlarini buna göre düzenleyen topluluklarin özgür yaratimlarinda “ DENIZ…DENIZ…” en somut verileri saglayacaktir.  Çünkü “DENIZ…DENIZ…” özgürlesmek ve özgürlestirmek için yola çikanlarin yaninda yer aliyor.

Kurulu düzendeki iliski biçimleri, sanat anlayislari, begenilerin kirilmasi, giderek çagdas insan iliskilerinin gerçeklesmesi açisindan tiyatro topluluklari, seyirci seçimini ve onun ruh halini, ekonomik durumunu, begenisini, yasam biçimini yasayarak bilmek, tiyatro toplulugunun buradan hareketle öz-biçim iliskilerini sahneye tasimak zorunda.

Isçi tiyatrosu veya isçiye tiyatro yapanlarin tiyatroyu salt bir eglence araci olarak görmenin ötesinde bir gereksinim oldugu bilincinde sahiplenmesi gerekir. Böylesi topluluklar seyircisi ile kurdugu bag sonucu degisen ve giderek seyircisini degistiren, seyircisini ve de kendisini özgürlestirerek tarihsel islevini yerine getirecektir.

S.GÜNAY AKARSU’yun (*) görüslerinin yol bulmasi “DENIZ…DENIZ…”e adli oyun kitabinda ulasmasi ve tekrar gündeme tasimasi bakimindan ORHAN KAZBEK’i emekten yana, amatör muhalif tiyatro izlegindeki çabasi ve bu yöndeki birikimini paylasmasi açisindan kutlarim. Yaptiklari ve yapmaya çalistiklariyla derin izler birakmis isçi tiyatrolari yolunda katkisi, övgüye deger bir çalisma.

           

Hayat bizlerden tarihsel sorumlulugumuzun bilincinde isçi tiyatrolarinin – sendikalariyla birlikte- organik iliski içindeki topluluklarin müjdesini bekliyor.

             

Dündar INCESU

dncesu[at]yahoo.com

DENIZ…DENIZ..” Oyunlar  ( Orhan Kazbek /Evrim Yayinevi / 236 sayfa)

(*) S.Günay AKARSU :

Tiyatro 70- OYUN Aylik Tiyatro Dergisi- izlem Yayinlari ve

Merhaba Gösteri Toplulugu kurucusu ve Genel sanat yönetmeni

————————————————————————————————————-

1 YORUM

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here