Yarasanin Bilinmeyen Özellikleri ve Yarasa Gübresinin Ekonomik Degeri

8
81

Yarasa (Chiroptera)

Uçma yetenegine sahip memeli hayvanlardir. Gececidirler. Gündüzleri karanlik yerlerde, arka ayaklarinin çengelleriyle bas asagi sarkarak dinlenirler. Gece avlanmaya çikarlar. Çogu böcekçildir. Meyve, çiçek özü ile beslenenleri de vardir. Kus, kertenkele, kurbaga ve balik avlayanlarina da rastlanir. Çikardiklari çok yüksek frekansli ses dalgalarinin, etraflarindaki cisimlere çarpip geri dönmesi yardimiyla yönlerini bulurlar (ekolokasyon). Bu sesler, çogunlukla insanlar tarafindan duyulamaz. En büyükleri kanatlarini açtiginda 1.5 metreyi bulabilir. Sicak bölgelere göç eden veya kis uykusuna yatanlari vardir. 

 

Yasam Alanlari; Yarasalar koloni toplulugu hâlinde yasamayi severler. Magaralar, agaç kovuklari veya harâbelerde tünerler. Çogunlukla erkek ve disi koloniler ayri tüneklerde barinirlar.

Söylendigi gibi pis hayvanlar degildir. Her sabah ve yemeklerden sonra kediler gibi yalanarak kendilerini temizlerler. Buzdolabinda bile hayatlarini devam ettirebilirler. laboratuarlarda ki buzdolaplarinda uyuyan yarasalar üzerinde yapilan çalismalar, kalp ve dolasim hastaliklari ile kadin hastaliklarina isik tutmaktadir.

Bütün yarasalarin gözleri görür, fakat görmekten çok tabiî radar sistemi olan his organlarini kullanirlar. Yarasa, ses-yanki sistemiyle bezenmis, canli bir radardir.

Deney;

Bu deney de, yarasa tamamen karanlik bir odaya birakildi. O da 3 ayri duvarla örülerek çapraz delikler açildi. Ayni odanin bir ucuna ise yarasanin besini olan bir sinek yerlestirildi. Bu andan itibaren odada olup bitenler ise gece görüs kabiliyeti olan kameralarla takip edildi. Sinek havada daha ilk kanat çirpislarini yaparken odanin bir ucundan hizla harekete geçen yarasa dogrudan sinegin yanina gelerek onu avladi. Bu deney ile yarasalarin karanlikta bile isleyen çok keskin bir algilama kabiliyeti oldugu, milimetrelik manevralar yaparak manevra yetenegi sonucuna varildi.

Üreme ve Yavru Bakimi

Gebelik süresi 110 gün kadardir. Genellikle 1 veya 2 yavru dogururlar. Disiler yavrularini büyüyünceye kadar kanatlarinin altinda tasirlar. Yarasada annelik sefkati yüksektir.

Memeli hayvanlar içinde sâdece disi yarasa erkeginin spermini depolayip gerektiginde ve uygun gördügü zaman kullanabilen tek memelidir.

Birçok yarasa türü kis uykusuna yatmadan evvel sonbaharda çiftlesirler. Diside ancak ilkbaharda üreme hücresi (yumurta) meydana gelir. Kis uykusu müddetince vücûdunda depoladigi spermle bunu döller. Hâmile disiler dogum oluncaya kadar erkeklerden ayri olarak dogum koguslarinda tünerler. Dogum oluncaya kadar erkekler buraya ugramazlar. Sadece anneler yavru bakimini üstlenir, erkekler katilmaz ve es sürekliligi yoktur. 

Yarasa Gübresi

– Yarasalarin yuvalandigi magaralarda, yüzlerce yil boyunca önemli miktarda gübre birikiyor. Potasyum, fosfor ve kalsiyum açisindan zengin olan bu gübre, magaranin nemli ortaminda tazeligini sürekli koruyor.

– Yarasa gübresi tarim, enerji, kozmetik ve savunma sanayisinde kullaniliyor.

– Ham gübrede kuduz riski var. Ancak gübre islenince mikrop ölür. Islemek, yüksek isida kurutma anlamina geliyor.

– Tarimda kullanilan yarasa gübresinin potasyumu yüksek olmali. Askeri kullanimda ise yüksek fosfor gerekli.

– Akdeniz, Iç Anadolu ve Güneydogu’daki yarasa gübresi, tarim için uygun. Marmara, Ege ve Karadeniz’deki gübre ise kozmetik ve askeriye gibi alanlara müsait. Yarasa gübresi yüzlerce yilda birikiyor.

– Organik tarimda kullaniliyor.

– Ham olarak kilosu 5 dolar.

– Islenmis hali yaklasik 25 dolar.

– Çok küçük miktari ile fazla verim aliniyor. Verimliligi yüzde 56 ile yüzde 112 oraninda artiriyor.

– Yarasa gübresinin en fazla yüzde 20 nem oranina sahip olmasi gerek.

– Islemlerden sonra bir tondan geriye 400-500 kilogram gübre kaliyor.

– Türkiyedeki yaklasik 40 bin magarada 5-6 milyon ton yarasa gübresi rezervi var.

Hazirlayan ve arastiran;
Biyolog Abdulhakim ALPTEKIN 

8 YORUMLAR

  1. ben yarasalari kör saniyordum göremiyorlar ve bu yüzden de ses dalgasiyla yönlerini buluyorlar hatirimda bu sekilde kalmis. Güzel bir arastirma yazisi olmus hocam elinize saglik

  2. Öncelikle, bu türden inceleme – arastirma – bilgi içerikli yazilari çok seviyor renklidergi içinde görmek istiyorum. Kalemine emegine saglik dostum…

    Konuya dönersek; yarasalarin özelliklerini okurken dikkat ettigim bir kaç önemli nokta:

    – "Memeli hayvanlar içinde sâdece disi yarasa erkeginin spermini depolayip gerektiginde ve uygun gördügü zaman kullanabilen tek memelidir."

    Din, evrimin aksine insanin üstünlügünden bahseder. Lakin insan evladinin "hayvan" diye küçümsedigi canlinin özelligini okuyunca sasirdim açikçasi:)) Soyun devamini saglayan dölü dopolamak valla seytan isi:)) Özellige bak sen!!! Insan halen ugrassin tüp bebek, asilama v.s…

    Teknoloji mi? Bence insan kendi disindaki canlilari da dikkate alip incelemeli!!!

    – Yemekten sonra temizlenmeleri de dikkat edilmesi gereken bir durum. Mesela Islam ve diger semavi dinlerin çiktigi cografya insani sadece dinin emrettigi abdest sartlari içinde temizlenir. Yemekten sonra ellerini yikamaktan ziyade üstlerine sürerek temizlenir. Bizzat sahidim:)) Yarasalari, kedileri hatta köpekleri örnek almali insanlar:))

    – Yasam alanlarini magaralardaki kovuklarda seçmeleri ise içlerinde "peygamber" yarasa olma ihtimalini arttirdi bana göre.:))

    Mamafih harikulade bir yaziydi, keyifle okudum. Ellerine saglik 🙂

  3. Çok dogru söylüyorsun delisey. Insan oglu bu gün kullandigi teknolojinin bir kismini doga anadan esinlenerek ortaya çikarmistir. Nitekim uçak; kuslar ilham kaynagi olmustur, renkler örnegin tavuskusundan esinlenmistir, midyenin liflerinden örnekle robot kollari vb.
    Her canli kendine has mükemmel özelliklere sahiptir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here